HukukHukuk Masası
Unutulma Hakkı Nedir? Kimler, Hangi İçerikler İçin Başvurabilir?
Unutulma hakkı, doğru yayınlanmış ama güncelliğini yitirmiş içeriklerin arama sonuçlarından çıkarılmasını sağlar. Kriterler ve süreç.
Tanım: Unutulma hakkı, geçmişte hukuka uygun şekilde yayınlanmış olsa bile güncelliğini ve kamu yararını yitirmiş kişisel içeriklerin arama sonuçlarından çıkarılmasını isteme hakkıdır. Türkiye’de dayanağını Anayasa Mahkemesi kararları ile 6698 sayılı KVKK oluşturur.
Değerlendirmede hangi kriterlere bakılır?
- Süre: Olayın üzerinden geçen zaman ne kadar uzunsa hak o kadar güçlenir.
- Kamu yararı: İçerik hâlâ toplumu ilgilendiriyor mu?
- Kişinin konumu: Kamuya mal olmuş kişiler için eşik daha yüksektir.
- İçeriğin niteliği: Sağlık, cinsel hayat, resmî süreç gibi özel nitelikli veriler daha güçlü koruma görür.
- Sonuçlanma durumu: Konu kapanmışsa talep belirgin şekilde güçlenir.
Başvuru nasıl yapılır?
- Arama motoruna başvuru. İçeriğin arama sonuçlarından çıkarılması için gerekçeli başvuru yapılır.
- Kaynağa başvuru. KVKK md. 11 kapsamında yazılı başvuru yapılır; 30 gün içinde yanıt verilmesi zorunludur.
- KVKK Kurulu’na şikayet. Ret veya yanıtsızlık hâlinde Kurul’a başvurulur.
- Resmî başvuru yolu. Gerekli hâllerde resmî başvuru yolları kullanılır.
Sınırları
Unutulma hakkı, içeriğin isim aramalarında görünmemesini sağlar; kaynak sayfa bazı hâllerde yayında kalabilir. Çoğu kişi için sorun zaten “adımı arayınca çıkıyor” sorunudur. Tam kaldırma isteniyorsa kaynak site süreci de aynı talepte birlikte yürütülür.
Unutulma hakkı ile haber kaldırma arasındaki fark
İkisi farklı araçlardır. Haber kaldırma, içeriğin yayınlandığı adresten çıkarılmasını hedefler. Unutulma hakkı ise doğru yayınlanmış ama artık güncelliğini yitirmiş bir içeriğin isim aramalarında görünmemesini sağlar.
Uygulamada çoğu talepte ikisi birlikte yürütülür: kaynak adres için kaldırma, arama sonucu için unutulma hakkı. Hangisinin sizin durumunuza uyduğunu ön incelemede belirliyoruz.
Hangi içerikler için sonuç alınır?
En güçlü başvurular, konusu kapanmış kayıtlarda çıkar: beraatle sonuçlanmış bir yargılamanın eski haberi, kapanmış bir icra kaydı, yıllar önce yaşanmış ve bugün kamu yararı kalmamış bir olay. Sağlık, aile hayatı veya özel nitelikli veri içeren kayıtlarda koruma eşiği daha da yükselir.
Buna karşılık güncel bir kamu görevine, devam eden bir sürece veya toplumu doğrudan ilgilendiren bir konuya ilişkin içeriklerde değerlendirme farklı yürür.
Şirketler unutulma hakkı kullanabilir mi?
Bu hak gerçek kişilere tanınır. Şirketler için haber kaldırma ve dijital itibar yönetimi yolları kullanılır. Şirket yöneticilerinin kendi adlarına yaptığı başvurular ise gerçek kişi başvurusu sayılır ve normal değerlendirmeye girer.
Başvuru sonucunda tam olarak ne olur?
Talep kabul edildiğinde, adınız arandığında o içerik sonuç listesinde çıkmaz. Çoğu kişi için sorun zaten budur: “adımı arayınca çıkıyor”. Kaynak sayfanın da kapatılması isteniyorsa aynı talepte kaynak süreci birlikte yürütülür.
Sık sorulan sorular
Sadece aramadan mı düşer, sayfa da kapanır mı?
İkisi ayrı çalışmadır ve aynı talepte birlikte yürütülebilir; hangisinin gerektiğini ön incelemede bildiriyoruz.
Çok eski bir kayıt için başvurmak mantıklı mı?
Evet. Aradan geçen süre uzadıkça talebin zemini güçlenir, çünkü içeriğin güncelliği kalmamıştır.
Şirketim için başvurabilir miyim?
Bu hak gerçek kişilere tanınır. Şirketler için haber kaldırma ve itibar yönetimi yolları kullanılır.
Başvuru reddedilirse ne oluyor?
Değerlendirme tek bir yolla sınırlı değildir; durumunuza uyan diğer kaldırma yolları ön incelemede birlikte belirlenir.